عضویت در ستاد استهلال دفتر رهبری و رصدهای اعزامی

هلال ماه نو چگونه رؤيت مي‌شود؟

“ما دستگاهى لازم داريم، براى اينكه در همه‌ى ماهها، آدمهاى متخصص، با دستگاههاى فنى و چشمهاى مسلح، در مظان پيدا كردن هلال بروند جستجو كنند و پيدا نمايند و به ما بگويند و ما هم به مردم بگوييم كه اول ماه? كدام روز است تكليف شرعى، بر اساس ماههاى قمرى است. ” اين سخنان، بخش‌هايي از بيانات رهبر معظم انقلاب است در سال 68 و در ابتداي عهده‌دار شدن رهبري نظام جمهوري اسلامي. به دليل اهميت بحث رؤيت هلال ماه‌هاي قمري و بنابر دستور ايشان در همان سال، ستادي براي استهلال ماه در دفتر رهبري آغاز به كار كرد. متن زير، گزارشي است در مورد نحوه فعاليت ستاد استهلال دفتر مقام معظم رهبري كه در آستانه حلول ماه شوال منتشر مي‌شود:

هسته‌ي علمي ركوردشكن!
شكل‌گيري ستاد استهلال
از ابتداي دوران رهبري حضرت آيت‌الله خامنه‌اي، بنابر دستور ايشان، ستادي براي نظم بخشيدن به امر استهلال در دفتر رهبري شكل گرفت. در سال‌هاي اوليه‌ي كار ستاد، همكاري مستمر و منسجمي بين آن و متخصصين رؤيت هلال كشور وجود نداشت و رابطه‌ي بين اين دو، به دريافت برخي نقطه نظرات مشورتي محدود مي‌شد. در آن سال‌ها، گزارش‌هاي مردمي كه در موعد هلال‌هاي مهمي همچون رمضان و شوال به ستاد استهلال واصل مي‌شد‌، مستند شرعي براي اعلام آغاز ماه قمري جديد واقع مي‌گشت و اين رويه تا سال 1379 ادامه داشت.

در سال 1380، هلال جمادي‌الثاني 1422 ه.ق در موقعيتي قرار داشت كه اگر منجّمين جمهوري اسلامي ايران موفق به رؤيت آن مي‌شدند، چندين ركورد علمي مهم جهاني در زمينه رؤيت هلال ماه به نام ايران به ثبت مي‌رسيد. با حمايت ستاد استهلال تدارك گسترده‌اي براي انجام اين رصد انجام گرفت كه خوشبختانه با موافقت همراه شد و آقايان حجت‌الاسلام‌والمسلمين موحدنژاد و دكتر گياهي‌يزدي موفق به رؤيت اين هلال مهم -با استفاده از دوربين‌هاي دوچشمي قدرتمند- در منطقه “باغبر” كرمان شدند.

يك سال بعد، در تابستان سال 1381، موقعيت مشابه ديگري و اين‌بار براي هلال رجب 1423 به‌وجود آمده بود. تجربه‌ي ارزشمند سال گذشته، ستاد استهلال را بر آن داشت تا مجدداً از برنامه‌ي رصد اين هلال حمايت كند. به لطف الهي و به پشتوانه‌ي تجربه‌ي بالاي رصدي جناب آقاي مهندس قاضي ميرسعيد، ايشان موفق شدند اين هلال كم‌نظير را در منطقه‌ي “زرند ” در استان كرمان با دوربين‌هاي قدرتمند رؤيت كرده و سه ركورد مهم بين‌المللي در زمينه‌ي رؤيت هلال را به نام خود و ايران به ثبت برسانند.

موفقيت در اين رصدها، سرآغاز عضويت كارشناسان و رصدگران برجسته‌ي رؤيت هلال كشور در ستاد استهلال دفتر رهبري شد. علاوه‌بر كارشناساني كه در ستاد استهلال عضويت ثابت دارند، در برخي موارد كه حساسيت و اهميت رصد يك هلال خاص (به‌ويژه هلال رمضان و شوال) زياد باشد، از ساير اساتيد برجسته‌ي دانشگاه‌هاي كشور، متخصصين و كارشناسان استخراج تقويم و رصدگران با تجربه براي مشورت و حضور در جلسات ستاد دعوت به‌عمل مي‌آيد.

انسجام تشكيلاتي
تشكيل ستادهاي استاني در سراسر كشور
ارتباط و همكاري گروه‌هاي رصدي با ستاد استهلال، از سال 1380 آغاز شده بود اما در جلسات ستاد اين موضوع مطرح شد كه اولاً اين گروه‌ها از سطح دانش فقهي، نجومي و رصدي يكساني برخوردار نيستند، ثانياً در مواردي كاستي‌هايي در ابزار مورد نياز براي رصد وجود دارد و ثالثاً ارتباط منظم تشكيلاتي بين اين گروه‌ها و ستاد استهلال برقرار نيست.

براي حل اين مشكلات، در ستاد استهلال مركز، دو كميته با عنوان كميته‌ي علمي و كميته‌ي پشتيباني و تشكيلات ايجاد شد. همچنين براي ارتباط نظام‌مند گروه‌هاي رصدي با ستاد استهلال مركز، در تمام استان‌هاي كشور، ستادهاي استاني شكل گرفت.

كميته‌ي علمي وظيفه‌ي بررسي و اجراي طرح‌هاي پژوهشي در زمينه‌ي رؤيت هلال ماه، آموزش گروه‌هاي رصدي در سطح ملي و برنامه‌ريزي علمي براي رصد هلال‌هاي ماه را بر عهده دارد.

كميته‌ي پشتيباني و تشكيلات نيز وظيفه‌ي سازماندهي و ارتباط با ستادهاي استاني، پشتيباني فني و مالي از فعاليت‌هاي كميته علمي و ستادهاي استاني و نيز ايجاد هماهنگي با ساير ارگان‌ها و سازمان‌ها (كه در اجري برنامه‌ي رصد هلال مؤثر هستند) را عهده‌دار است.

قطعاً یکی از بهترین خاطرات سفرهای درون کشوری من به زمانی برمی‌گرده که هنوز ستاد استهلال دفتر رهبری تیم‌های متمرکز رو از تهران ارسال می‌کرد و این حادثه ناگوار برای دوستانمون پیش نیومده بود.
در تیم‌هایی که به شهرستانها می‌رفتیم معمولاً سعی می‌کردیم استان‌های غربی کشور و شمال غربی رو انتخاب کنیم که دشواری رویت هلال در آنها بیشتر و ارزش علمی رصد هم بیشتر بود.
دوستان عزیزی که در این برنامه‌ها همسفرشان بودم، کاظم کوکرم، علی ابراهیمی سراجی، احسان مهرجو، محمد فتحی، مسعود عتیقی، حمیدرضا پیرایش، حامد پورخرسندی، سید هادی طباطبایی و بسیاری از دوستان منجم شناخته شده‌ی دیگمون بودن که الان هر کدومشون مسئولیت‌های قابل توجهی رو در حوزه‌های پژوهشی یا ترویجی به دوش می‌کشند.
البته همه این سفرها بدون خطر و حاشیه هم نبود مثلاً یک بار نقطه صفر مرزی ایران و عراق و ترکیه را انتخاب کرده بودیم که به نام دالامپر معروف بود، در دوران جنگ چندین بار این سایت مخابراتی مورد اصابت موشک قرار گرفته بود و آن موقع هم زمان جنگ عراق و آمریکا بود، ناامنی و ناآرامی در منطقه بیشتر می‌شد، به همین خاطر برای حفظ امنیت ما شب گذشته یک تیم حفاظت فیزیکی اعزام شده بود که متاسفانه با خبر شدیم یکی از سرهنگ‌های سپاه در این ماموریت به درجه رفیع شهادت نائل شده.
خلاصه فکر نکنید این سفر‌ها فقط خاطرات خوب داشته …

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.